कबीर आणि रामानंद>> dejavu & अक्षरब्रह्म

 आचार्य बऱ्याच दिवसांपासून जे बोलण्याचे राहून जाते ते बोलावे म्हणतो.

माझ्या मनात अनेक गोष्टी चालतात आणि त्या मला असे वाटते की मी आपल्याला किंवा इतरांना सांगावे पण ते मुखातून निघण्यापूर्वी कूठेतरी हरवून जातात त्या कुठे जातात आणि का?

आचार्य रामानंद आणि कबीर आजच्या काल्पनिक जगात, वृंदावनच्या शांत उद्यानात यमुनानदीकाठावर बसले आहेत. १४ जानेवारी २०२६, दुपारची वेळ. रामानंद हे वेदांताचे गुरू, ध्यानाचे ज्ञाता, स्मार्टफोनवर ज्योतिष ऍप उघडून नक्षत्रे तपासत. कबीर निर्भीड कवी, निर्गुण भक्तीचे प्रणेते, इन्स्टाग्रामवर मीम शेअर करत हसत. एक तरुण शिष्य त्यांच्याकडे येऊन म्हणतो: "आचार्य, बऱ्याच दिवसांपासून जे बोलण्याचे राहून जाते ते बोलावे म्हणतो. माझ्या मनात अनेक गोष्टी चालतात आणि त्या मला असे वाटते की मी आपल्याला किंवा इतरांना सांगावे पण ते मुखातून निघण्यापूर्वी कूठेतरी हरवून जातात. त्या कुठे जातात आणि का?"रामानंद हसून डोळे मिटतात आणि सांगतात, "कबीर, तू डेजावू किंवा मल्टिवर्स म्हणतोस? मी रामानंद सांगतो – तू हेच दुसऱ्या जगात करत आहेस, पण इथे तू करावे असे मला वाटते."रामानंद गंभीर होऊन पुढे सांगतात, "मन हे नदीसारखे, विचार लाटा. ते हरवतात कारण आजच्या शोरात – फेसबुक, व्हॉट्सअॅप – ते मिसळतात. पण खरा राज डेजावू आणि मल्टिवर्स. वेदांतात 'मायावी ब्रह्मांड' – हे एकच जग नाही, असंख्य लोकांचे सपने. भगवद्गीता अध्याय ११: विश्वरूप दर्शन – 'अनादिमध्यान्ताननपरिपूर्णं'. अनंत विश्व. क्वांटम फिजिक्समध्ये श्मिटकट्टर इफेक्ट: एका कणाचे (विचाराचे) असंख्य अवस्था. तुझा विचार इथे हरवतो, कारण तो दुसऱ्या मल्टिवर्समध्ये बोलला गेला. डेजावू हे त्याचे सिग्नल – 'मला हे माहीत आहे' वाटते, कारण ते तिथून परत येते."कबीर हातताल धरून हसतो पण दोन वेळा विचार न करता ऐकतो. रामानंद चालू ठेवतात, "ज्योतिषात प्रमाण: २७ नक्षत्रे हे मल्टिवर्सचे द्वार. चंद्र गोचराने विचार दुसऱ्या नक्षत्रात जातो. ऋग्वेद: 'एकं सद् विप्रा बहुधा वदन्ति' – एक सत्य, अनेक रूपे. क्वांटम एंटँगलमेंट: दोन कण जोडले, एक हलला दुसरा हलतो. तुझे विचार तसे – एका युनिवर्समध्ये अभिव्यक्त, इथे डेजावू. तू हेच दुसऱ्या जगात करत आहेस: तिथे तू ज्योतिषाची आयडिया बोललीस, इथे हरवली. पण वृंदावनात, यमुनाकाठी, इथे तू करावे असे मला वाटते. का? कर्मफल इथेच मिळते."कबीर शांतपणे डोळे मिटून ऐकतो. रामानंद सांगतात, "उदाहरण: तू ध्यानात विचार येतो – सप्लाय चेन किंवा ऑटोमोटिव्हबद्दल. तो हरवतो, रात्री डेजावूत येतो. कारण तू तिथे इम्प्लिमेंट केलास. उपाय: प्राणायाम, संकल्प. जर्नल लिही, शब्द दे. भगवद्गीता ६: 'ध्यायतो विशुद्धो मत्परः' – शुद्ध मनाने धरा."तरुण आश्चर्यचकित. रामानंद शेवटी म्हणतात, "विचार हरवतात भयाने, डिस्ट्रॅक्शनने, अवचेतनात. ते मल्टिवर्समध्ये फिरतात, डेजावूत परत. तू हेच तिथे करत आहेस, इथे बोल – चक्र तोड. वृंदावनात रामनाम जप, विचार जिवंत होईल."कबीर शेवटी हसून मान डोलावतो, पण तिसरा विचार न करता. संभाषण संपतं यमुनेच्या लाटांमध्ये, सूर्यास्तात.

रात्री जेव्हा जेवण झाले आणि कबीर आणि रामानंद पुन्हा एकत्र भेटले . 

चर्चा पुन्हा सुरू झाली . 

आचार्य पुन्हा असे वाटते की सर्व काही आधीही घडले आहे किंवा मनात अनेक विचार चालतात जे की मुखाद्वारे बाहेर पडत नाहीत . 

हे बघ कबीर 

बृहदारण्यक उपनिषदातील अध्याय ३, ब्राह्मण ८ आणि मंत्र ७ (३.८.७) खालीलप्रमाणे आहे:

स होवाच, यदूर्ध्वं गार्गि दिवो, यदवाक् पृथिव्या, यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे, यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षते, आकाशे तदोतं च प्रोतं चेति ॥ ७ ॥

याज्ञवल्क्य म्हणाले, "हे गार्गी, जे द्युलोकाच्या (स्वर्ग) वर आहे, जे पृथ्वीच्या खाली आहे आणि जे या द्युलोक व पृथ्वीच्या मध्ये आहे; तसेच ज्याला लोक भूतकाळ, वर्तमानकाळ आणि भविष्यकाळ असे म्हणतात; ते सर्व 'आकाशात' ओतप्रोत (विणलेल्या कापडासारखे) भरलेले आहे." या मंत्रात ऋषी याज्ञवल्क्य गार्गीला सांगतात की, काल (वेळ) आणि अवकाश (Space) यांच्या मर्यादांच्या पलीकडे असणारी सर्व सृष्टी 'आकाश' (अव्याकृत तत्व) या तत्त्वावर आधारलेली आहे

बृहदारण्यक उपनिषदातील अध्याय ३, ब्राह्मण ८  आणि  मंत्र ८  (३.८.८)

स होवाच, एतद्वै तदक्षरं गार्गि ब्राह्मणा अभिवदन्ति, अस्थूलमनण्वह्रस्वमदीर्घमलोहितमस्नेहमच्छायमतमोऽवाय्वनाकाशमसङ्गमचक्षुष्कमश्रोत्रमवागमनोऽतेजस्कमप्राणममुखममात्रमनन्तरमबाह्यम्, न तदश्नाति किंचन, न तदश्नाति कश्चन ॥ ८ ॥ 

याज्ञवल्क्य म्हणाले, "हे गार्गी, ज्याला ब्रह्मवेत्ते (विद्वान) 'अक्षर' (कधीही नाश न पावणारे तत्त्व) म्हणतात, ते हेच आहे. ते स्थूल नाही आणि सूक्ष्मही नाही; ते आखूड नाही आणि लांबही नाही; त्याला रंग नाही आणि चिकटपणा नाही; त्याला सावली नाही आणि अंधार नाही; त्यात वायू नाही आणि आकाश नाही; ते कशातही आसक्त नाही; त्याला चव नाही आणि वास नाही; त्याला डोळे, कान, वाचा किंवा मन नाही; ते तेजहीन आहे आणि त्याला प्राण (श्वास) किंवा मुख नाही; त्याचे कोणतेही मोजमाप नाही; त्याला आतला भाग नाही आणि बाहेरचा भागही नाही. ते कोणालाही खात नाही आणि त्यालाही कोणी खाऊ शकत नाही." 

या मंत्रात ब्रह्माच्या (परमात्म्याच्या) निर्गुण आणि निराकार स्वरूपाचे वर्णन केले आहे. ब्रह्म हे मानवी बुद्धीने आणि इंद्रियांनी कल्पिलेल्या सर्व गुणांच्या पलीकडे आहे हे सांगण्यासाठी 'नेति-नेति' (हे नाही, ते नाही) या पद्धतीने त्याचे वर्णन केले आहे.

यावरून तुला काय कळले . 

हेच की पंच महाभूत  तत्वात आकाश हे मूळ तत्व आहे तर त्यातील अक्षर किंवा शब्द तनमात्रा  तत्व त्याचे मुळ आहे . 

म्हणजे आजच्या space therory of relativity आणि string theory यामध्ये जे काही संबंध असतील तेच संबंध आकाश आणि अक्षर (शब्द ) तत्व यामध्ये असतील असे गार्गी आणि याज्ञवलक्य यांच्या संवादात दिसते . 

मग ब्रम्ह म्हणजे फक्त शब्द का . 

शब्द प्रमाण देणार कोण कबिर तू किंवा मीच ना . 

अयम आत्मा ब्रम्ह:, तू आणि मीच  ब्रम्ह आहे . 

असे असेल तर mutliverse ला या सिद्धानंतनुसार कसे प्रमाणित करता येईल . 

ठीक आहे तर 

विष्णु पुराणातील वर्णनानुसार, महाविष्णू जेव्हा 'कारण समुद्रात' (Causal Ocean) योगनिद्रेत असतात, तेव्हा त्यांच्या श्वासावाटे आणि रोमछिद्रांतून असंख्य ब्रह्मांडं बाहेर पडतात. ही ब्रह्मांडं पाण्यावरील बुडबुड्यांप्रमाणे (Water Bubbles) असतात, जी एका ठराविक काळानंतर पुन्हा त्यांच्यातच विलीन होतात.

आता तू असे समज तू विष्णु   प्रत्येक बुडबुडा हा एक ब्रह्मांड आहे आणि त्याचा सूर्य किरणांनी  पडलेल्या तुझ प्रतीबिंब तू बघत असतोस असे समज आणि कधी काळी  अनेक प्रतिबिंब जवळपास आले ते तुला दिसले (तुझ्या डोक्यात काही कल्पना आली ) आणि ते बुडबुडे त्या क्षणी नष्ट झाले तसे तुझ्या डोक्यातील विचार नष्ट होतील . 

हे स्पष्टीकरण mutliverse (अनंत  कोटि ब्रह्मांड)  ला प्रमाणित करते आणि dejavu ला सुद्धा (पूर्वस्मृतीचा आभास)

म्हणजे तुम्ही आणि मी जर  ब्रह्म , विष्णु असू तर तुम्ही आणि मी अनंत कोटि ब्रह्मांड नायक ही असू . 

हा विचार मीही याआधी केला नव्हता कबीर  पण हेही खरे असेल . 

शुभरात्री आचार्य . 

शुभरात्री आणि शुभशीष कबीर